Categorie: 2025

 | 02-08-2025 |

Onze wereld veranderd en deel moet onze wereld ook veranderen zo ook de landbouw om onze natuurgebieden en bossen te beschermen.

In maart 2021 haalde een boer in mijn mooie West-Brabant een randstadkrant, de Volkskrant. Oud-collega waterschapbestuurder Jack Verhulst, biologisch melkveehouder op de Hillekens Hoeve, stond uitgebreid in een artikel over “Beter boeren met bomen”.

Hij ziet de voordelen van de combinatie landbouw met bomen (eiken tussen de weiden en walnotenbomen op de weiden). Zij manier van boeren en bomenplanten past in de regeringsdoelstellingen tot meer bomen en bossen in Nederland. Bomen op landbouwgrond kennen meer voordelen dan alleen CO2-opslag. Ze houden water beter vast, ze wortelen dieper en halen daar mee voedingsstoffen en mineralen naar boven waarmee de vruchtbaarheid verbetert. Ze geven het vee beschutting en verhogen de biodiversiteit.

Jack combineert Agroforestry met agro-ecologie en is overtuigd dat zijn manier van boeren rendeert en dat het historische samenleven van mensen met bossen en alle organismen – die hiervan deel uitmaken – iets toevoegt aan het welzijn van zijn vee en de kwaliteit van de producten die zijn bedrijf levert.

Voor mij is dat de manier waarop de mens voedsel produceren en zijn liefde en belang in en met bomen uitstekend kan combineren.

 | 02-08-2025 |

Na de kerstening werden, mede door oproepen van Sint Bonifatius en Sint Willibrordus veel heilige bomen gekapt. Ook Karel de Grote deed een duit in het zakje door de ververing van bomen te verbieden. De afgoderij werd letterlijk met wortel en tak vernietigd.

Niet in alle dorpen en steden werden deze ‘christelijke’ bevelen gevolgd. Soms nam het christelijke rentmeesterschap een andere wending en werden rituelen aangepast en verrezen naast de heilige boom kapellen en kerken of werden het veldpreekplekken. En soms bleef de bedevaatplek behouden door er een andere inhoud aan te geven. Zoals in Handel.

In Handel (gemeente Gemert-Bakel) bevindt zich het oudste Maria-bedevaartsoord in Noord-Brabant. Gesticht omstreeks 1368. Achter de kerk ligt een processiepark, waarin het ‘wonderbare putje’ ligt, waarvan het water geneeskrachtige werking zou hebben. De legende vertelt dat het Mariabeeld dat in de kerk staat, gevonden is in een “Mariaboom” die werd getroffen door een bliksem en spleet toen open. In het midden van de boom is toen het Mariabeeld gevonden (zie foto). De inmiddels dode Mariaboom staat nog steeds in het bos

 | 02-08-2025 |

Reeds in het Bijbelse genesis-verhaal worden bomen vermeld die een prominente rol vervullen in dat verhaal. De levensboom en de boom van kennis van goed en kwaad. Ook in het oude testament komen bomen voor zoals de Abranhamseik nabij Hebron die toen al heilig was. Wiens verering door de Romeinse keizer Constantijn werd verboden.

Bomen moesten in de ogen van onze voorouders wel heilig zijn. Ze boden voedsel en bescherming maar vooral ze herrezen na iedere winter uit de dood wanneer hun kronen zich weer vulden met prachtig jonggroen. Dat ontluiken in het voorjaar was een ware overwinning op de zo gevreesde dood.

Heilige bomen werden verbonden aan de goden. In Noord-Europa waren dat vooral de eik aan Donar of Thor en de linde aan Freya. In de Keltische mythologie de godin van de liefde en huiselijkheid.

Voor mij zijn oude bomen levende natuurhistorische monumenten en vaak ook cultuurmonumenten. Ze verdienen dan ook onze bescherming. Zo is onze Dikke op het Gouvernementsplein in Bergen op Zoom voor mij net zo beschermwaardig als het Markiezenhof.

Onze Dikke heeft zelfs een eigen facebookpagina.

Ga er eens kijken. https://www.facebook.com/DikkeBoomBoZ

 | 02-08-2025 |

In het verleden was naast de eik ook de linde een boom de een centrale plek innam in het leven van onze voorouders. Onder de linde was de centrale plek in het dorp, de gemeenschap waar men bijeen kwam, vergaderde, markt hield, trouwde, feest vierde, rechtsprak en berechte.

Onder de linde kregen de jonggehuwden de zegen van de godin Freya.

Veel oude dorpspleinen kenden naast de centrale linde vaak omringde lindengordels geplant waarbinnen dan markt werd gehouden zoals een Geertruidenberg. Het zijn nog steeds cultuurhistorische plekken van grote waarde.

De linde was intrek niet alleen van wege de aan haar verbonden tradities maar ook vanwege de hoge kwaliteit van snoeihout/geriefhout en als brandhout voor bakkersovens. Haar bloesems leverden een rijke oogst aan honing en in gedroogde vorm is de bloesem van de linde nog steeds in trek als lindenbloesemthee.

Mijn eigen Bergen op Zoom kent geen centrale linde. Wel een monumentale linde die de gemeentelijke list van monumentale bomen aanvoert. Nabij de hoek Balsedreef/Klaverveldenweg staat een Hollandse linde (Tilia europaea).

Voor mij een door de natuur gebouwd Bergs monument hetwelk niet onder doet voor ons door Bergenaren gebouwde Stadhuis.

 | 02-08-2025 |

In het verleden was naast de eik ook de linde een boom de een centrale plek innam in het leven van onze voorouders. Onder de linde was de centrale plek in het dorp, de gemeenschap waar men bijeen kwam, vergaderde, markt hield, trouwde, feest vierde, rechtsprak en berechte.

Onder de linde kregen de jonggehuwden de zegen van de godin Freya.

Veel oude dorpspleinen kenden naast de centrale linde vaak omringde lindengordels geplant waarbinnen dan markt werd gehouden zoals een Geertruidenberg. Het zijn nog steeds cultuurhistorische plekken van grote waarde.

De linde was intrek niet alleen van wege de aan haar verbonden tradities maar ook vanwege de hoge kwaliteit van snoeihout/geriefhout en als brandhout voor bakkersovens. Haar bloesems leverden een rijke oogst aan honing en in gedroogde vorm is de bloesem van de linde nog steeds in trek als lindenbloesemthee.

Mijn eigen Bergen op Zoom kent geen centrale linde. Wel een monumentale linde die de gemeentelijke list van monumentale bomen aanvoert. Nabij de hoek Balsedreef/Klaverveldenweg staat een Hollandse linde (Tilia europaea).

Voor mij een door de natuur gebouwd Bergs monument hetwelk niet onder doet voor ons door Bergenaren gebouwde Stadhuis.